مروری بر دوبرال

بررسی تقویم ایرانی و تاریخچه پیدایش آن

مجموعه : تاریخ و تمدن

بررسی تقویم ایرانی

تاریخچه تقویم در ایران

ایران از جمله قوی ترین تاریخ ها و تقویم ها در میان تمامی ملل ها دارد.تقویمی بسیار دقیق که شاید در گذشته چنین تقویمی وجود نداشته و تنها ایران دارای چنین آداب و فرهنگی می باشد که روز ها و ماه ها صحیح نوشته شود.

یکی از مهمترین مسائل در بررسی های تاریخی ایران،  وجود چندین نوع تقویم است،  که باعث شده تحقیق های تاریخی را مشکل نماید،  یا حتی در هم بریزد.  بطور ساده همیشه با چند نوع تاریخ برخورد می کنیم،  هجری قمری،  هجری شمسی،  انواع میلادی،  انواع تقویم شهریاری، تبدیل هر کدام و یافتن زمان درست تاریخی خود داستانی است.

ایرانی ها چندین هزاره پیش تر (حداقل ۷ هزار) با صورت های فلکی آشنا بوده اند، و در نجوم دستی ستبر داشته اند. اصل اساسی راز ماندگاری ایران در این است،  که همه ملت چند ده میلیونی،  در یک لحظه و یک روز بر سر سفره هفت سین می نشسته و می نشینند، همه جشن تیرگان یا مهرگان را در کنار هم در یک لحظه انجام می دهند،  و همه در یک شب به یلدا می نشیند.

سرزمین ایران بدلیل داشتن چهار فصل و آسمان صاف و محیطی طبیعی عالی باعث شده بود ایرانیان باستان، تقویمی تنظیم کنند، که با تقویم طبیعی و دوره رویداد های کیهانی،  حداکثر انطباق را داشته باشد. این کوشش منجر به ایجاد و بهره برداری از تقویم و نظام گاهشماری کاملاً علمی شده بود، که در نهایت با ایجاد و تنظیم تقویم ایرانی،  به حداکثر دقت ممکن برای تطبیق تقویم قراردادی، با تقویم طبیعی دست یافتند،  امروزه نیز این تقویم همچنان دقیق ترین تقویم تاریخ بشر شناخته می شود.

تقویم خورشیدی ایران می تواند مبدأهایی داشته باشد، مانند:اهورایی، میترایی، مادی، زرتشتی، هجری و غیره.  تقویم ایرانی، حیثیت و آبروی علمی تاریخی ما ایرانیان در جهان است.

قبل از اینکه تقویم های دین های مختلف پدید آیند،  توسط مردم ایران تقویم خورشیدی ایرانی بوجود آمد.

مبادی تاریخ ــ  منظور زمان وقوع حادثه ای است،  که ملتی آن را برای خود مبدا قرار داده،  و زمان را با آن می سنجند.

سال خورشیدی ــ برابر است با ۳۶۵ روز و ۶ ساعت، که زمان گردش کره زمین به دور خورشید است،  که از گذشته های دور ایرانیان آنرا محاسبه کردند.

سال قمری ــ  آنرا هلالی هم می گویند،  یعنی مدتی که قمر از هلال یک دور خود را در مدت ۲۹ روز و ۱۲ ساعت و ۴۳ دقیقه می پیماید.  یک سال قمری ۳۵۴ روز است.

سال میلادی ــ  مبدا آن تاریخ تولد حضرت مسیح است.

 

تاریخ خورشیدی ایرانی
ما ایرانیان با کشف های تمدن کهن جی،  براحتی متوجه شده ایم چند هزار سال تاریخ تمدن بسیار عالی داشته ایم، و لازم است از تاریخی استفاده کنیم،  که تمام این سالها را پوشش دهد،  و مثلاً مجبور نباشیم بگوییم ۱۵۰۰ ق.م، تا ۱۷۵۰ ق.م،  که بدست آوردن درست آن در ذهن ایرانی بسیار مشکل می شود،  در صورتیکه نوشته شود از ۲۵۰۰ تا ۲۷۵۰ خ.ا،  براحتی تاریخ را متوجه می شویم و حتی می توانیم در ذهن شکل بندی کاملی از تاریخ ایجاد نماییم.

تعریف تاریخ تقویم ها در ایران
در یک قرن گذشته، اهل تاریخ بنا به ذوق و سلیقه خود و بطور کلی، تاریخ ایران را قبل از کشف تمدن جیرفت به:  ایران ماقبل باستان،  ایران باستان، دوران اسلامی،  دوران معاصر،  تقسیم کرده بودند. هنوز بعد از کشف های بزرگ تاریخی،  هیچ تغییری در این تقسیم بندی ارائه نشده است، زیرا در ایران هیچ مرکز تعیین تعریف تقویم تاریخ نداریم. حتی در همان تقسیم بندی قدیمی،  تاریخ شمار یکسانی ارائه نشده است،  هر شخصی باب دل و دانش از یک نوع تاریخ استفاده می کند،  یکی از قمری دیگری از هجری شمسی،  و یکی دیگر از میلادی،  و یک وضع درهم و برهم ایجاد شده،  که هر شخص برای مطالعه آنها نیازمند داشتن یک برنامه کوچک تبدیل سالها است.

به منظور رفع این مشکل من پیشنهاد می کنم،  تاریخ ها را با تاریخ خورشیدی ایرانی که خ.ا، نامیده ام،  شمارش کنیم،  و دوران تاریخ را به موارد زیر تقسیم نماییم:

ـ تاریخ قبل از تمدن کهن ایران، که به قبل از خورشیدی ایرانی یا به اختصار ق.خ.ا،  می نامم.

ـ  تاریخ دوران تمدن کهن ایران، که از ابتدای خ.ا، تا دوران ماد می باشد.

ـ  تاریخ دوران باستان ایران از ابتدای ماد تا آخر شاهنشاهی ساسانیان می باشد.

ـ  تاریخ دوران اسلامی.

ـ  تاریخ دوران معاصر.

توجه:  یکبار دیگر توضیح دهم،  تاریخ خورشیدی ایرانی،  که من در نظر گرفته ام،  برابر با سابقه و مبدأ ۷۰۰۰ ساله ظروف ایرانی موجود در موزه های ایران و جهان با علامت گردونه مهر است،  که نشان از تمدن ۷۰۰۰ ساله است،  و نیز پایان هزاره هفتم است.

 

تبدیل سالها

خورشیدی ایرانی به هجری خورشیدی ــ  بدین منظور عدد ۵۶۰۸ را با عدد سال هجری خورشیدی جمع می کنیم،  مانند:

۷۰۰۰ = ۱۳۹۲ + ۵۶۰۸

عدد حاصل،  سال میترایی مورد نظر در سال هجری خورشیدی است،  و برعکس با کم کردن،  سال آریایی میترایی می شود.

خورشیدی ایرانی به میلادی:  یکمین سال میلادی برابر است با سال ۴۹۸۷ آریایی میترایی،  یعنی با کم و یا زیاد کردن این عدد،  سال  آریایی میترایی به میلادی و یا بر عکس تبدیل می شود.

هجری خورشیدی به هجری قمری ــ  برای تبدیل آنرا در ۱۱ (اختلاف بین روز های خورشیدی و قمری) ضرب کرده،  حاصل ضرب را به ۳۵۴ (تعداد روز های سال قمری) تقسیم می کنیم، عدد حاصل را با سال خورشیدی (شمسی) جمع می کنیم، سال قمری بدست می آید.  مثال: ۱۳۹۲ شمسی برابر است با

۱۴۳۵ = ۱۳۹۲ + ۴۳ = ۳۵۴ / ۱۵۳۱۲ = ۱۱ * ۱۳۹۲

هجری قمری به هجری شمسی ــ  آنرا در عدد ۱۱ ضرب کرده حاصل را به ۳۶۵ (تعداد روز های سال شمسی) تقسیم کنید، عدد حاصل را از سال قمری کم کنید، سال شمسی به دست می آید.

هجری شمسی به میلادی ــ  عدد ۶۲۱ را به سال شمسی بیفزایید،  سال میلادی به دست خواهد آمد،  و از کم کردن همین عدد از سال میلادی،  سال شمسی به دست خواهد آمد.

عکس تاریخی درویش هنگام مطالعه در تهران،  حدود ۱۳۱۰ خورشیدی،  مشروح در تاریخ دراویش ایران،  با اینکه در گذشته ها ایرانیان به زمان و تقویم اهمیت می دادند،  ولی امروز با نگاهی به اطراف خود می بینیم،  که تقریباً زمان فراموش شده،  و مردم مطالعه و تحقیق را کنار گذاشته اند.  این موضوع خیلی بد و نگران کننده است،  یعنی سپردن زمان و سرنوشت به دیگران و کشور هایی،  که برای زمان و تقویم ارزش قائل هستند.

نام ماه های ایرانی

در مقالات تاریخی خیلی پیش می آید،  که از ماه های مختلف استفاده می شود،  به همین جهت نام آنها را در اینجا می نویسم.

ماه های خورشیدی پارسی <>  ماه های شمسی عربی  <> تعداد روز،

* فروردین                        * حمل                            * ۳۱

* اردیبهشت                      * ثور                             * ۳۱

* خرداد                           * جوزا                            * ۳۱

* تیر                               * سرطان                         * ۳۱

* مرداد                            * اسد                             * ۳۱

* شهریور                        * سنبله                           * ۳۱

* مهر                             * میزان                           * ۳۰

* آبان                             * عقرب                           * ۳۰

* آذر                              * قوس                            * ۳۰

* دی                              * جدی                             * ۳۰

* بهمن                           * دلو                               * ۳۰

* اسفند                           * حوت                             * ۲۹

 

ماه های غربی و تعداد روز <><>  ماه های قمری و تعداد روز

* ژانویه ،  ۳۱                           * محرم الحرام ، ۳۰

* فوریه ،  ۲۸                            * صفر المظفر ، ۲۸

* مارس ،  ۳۱                           * ربیع الاول ،  ۲۹

* آوریل ،  ۳۰                           * ربیع الثانی ،  ۳۰

* مه  ،    ۳۱                            * جمادی الاول ،  ۲۹

* ژوئن ،  ۳۱                            * جمادی الثانی ، ۳۰

* ژوئیه ،  ۳۱                           * رجب المرجب ، ۳۰

* اوت ،   ۳۱                            * شعبان المعظم ،  ۳۰

* سپتامبر ، ۳۰                         * رمضان المبارک ،  ۲۹

* اکتبر ،  ۳۱                            * شوال المکرم ،  ۳۰

* نوامبر ،  ۳۱                          * ذی قعده الحرام ، ۲۹

* دسامبر ،  ۳۱                         * ذی حجه ،       ۲۹

 

فرستادن دیدگاه


عضویت در خبرنامه
  • 1.در صورتیکه تمایل دارید مطالب سایت به ایمیل شما ارسال شود لطفا ایمیل خود را در کادر زیر بنویسید.
  • 2.از ایمیل شما به هیچ عنوان استفاده تبلیغاتی نخواهد شد.
  • 3.هر شب فقط یک ایمیل برای شما ارسال میشود که هیچ گونه تبلیغاتی نداشته و فقط لینک مطالب جدید داخل آن خواهد بود.
  • 5.بعد از ثبت ایمیل کد فعال سازی به ایمیل شما ارسال میشود حتما روی لینک داخل ایمیل کلیک کنید تا ایمیل شما تایید شود
  • 6.در صورتی که ایمیل خود را تایید نکنید مطالب سایت برای شما ارسال نخواهد شد
  • 4.هر زمان که بخواهید فقط با یک کلیک عضویت شما حذف خواهد شد.


آخریـــن هـــای گـــالـــری عـــکـــس